Kunst in Breda

Steef Roothaan heeft met deze ruiters de entree van Breda (vanaf het station gezien) een beeld willen geven. De 3 Posthoornblazers werden gemaakt in opdracht van PTT-post ter gelegenheid van de opening van het nieuwe kantoor in de Willemstraat in 1985.
De posthoorn werd in de 18e en 19e eeuw gebruikt als signaalinstrument op de vroegere postkoetsen en door postbezorgers te paard (de postiljons), om aan te kondigen dat de postbezorger arriveerde. Zodoende konden mensen ten tijde van het ontbreken van postkantoren hun post bij de postkoets afhalen en nieuwe post ter bezorging aanbieden.
In het embleem van de posterijen in vele landen is een gestileerde posthoorn afgebeeld.
De beelden zijn in december 2013 weggehaald vanwege de reconstructie van het stationsgebied. Waar nadien de beelden gebleven zijn is niet bekend bij de redactie.

Naam: Posthoornblazers
Omschrijving: 3 posthoornblazers op hoge zuilen
Kunstenaar: Steef Roothaan – RKD
Hoogte: 1,2 meter
Hoogte zuil: ca. 5 meter
Jaar: 1985 tot 12-2013
Materiaal: Brons
Locatie: Willemstraat 30

De stalen naalden zijn driehoekig en lopen taps toe. Ze stonden gekruist onder een hoek van ca. 40 graden op het voorplein van het Amphia ziekenhuis. De kunstenares geeft zich laten inspireren door een ziekenhuisartikel: injectienaalden. De blauw grijze naalden priemen meters hoog de lucht in, het verstrekt de ingang, vormt een poort waar je onderdoor loopt, schept een welkom van de buiten- naar de binnenruimte.
Vanwege de nieuwbouw aan de voorzijde van het ziekenhuis zijn de naalden (tijdelijk) weggehaald in september 2016. Bij de redactie is niet bekend of ze nog terugkomen na de nieuwbouw. In 2019 opent het nieuwe, moderne ziekenhuis aan de Molengracht haar deuren.

Omschrijving: sculptuur van 2 stalen naalden
Kunstenares: Marijke de Goey – RKD
Hoogte: ca. 10 meter
Lengte: ca. 2 x 15 meter
Jaar: 1991 tot september 2016
Materiaal: staal
Locatie: Amphia ziekenhuis, Molengracht 21 N51 34.902 E4 47.878

Het kunstwerk bestaat uit een ‘platte’ vrouw die is opgevouwen, waardoor een driedimensionaal beeld is ontstaan. Beide handen houden elkaar vast boven het hoofd. Het beeld is ook een soort stoel, ook al is de zitpositie wat hoog.
Deze sculptuur bevond zich aanvankelijk in de middenberm van de Speelhuislaan tegenover huisnummer 36. Het beeld is weggehaald in 2015 tijdens de herinrichting van de Speelhuislaan vanwege het nieuwe station. Uit reacties op een oproep op de buurtgroep Nextdoor Belcrum bleek dat behoorlijk wat buurtbewoners het beeld terug wilden hebben in de wijk. Alleen niet op de beoogde plek, maar elders. Het beeld zou in juli 2016 voorgoed terug keren naar de Belcrum. Niet op de plek waar het voorheen stond, maar op het trottoir op de hoek van de Speelhuislaan en de Oude Terheijdenseweg. Daar zou het op een meter of twee van de gevel van wat de oudste portiekflat komen te staan. De bewoners waren daar niet heel erg blij mee. De gemeente Breda schortte de herplaatsing daarom op. Er werd een werkgroep samengesteld met buurtbewoners, stadsingenieurs en met de kunstenares zelf, die naar een betere plek zocht. De Speelhuisvrouw is begin oktober 2016 herplaatst op de kruising van de Speelhuislaan en de Terheijdenseweg.

Naam: Speelhuisvrouw
Omschrijving: figuratief sculptuur
Kunstenares: Sylvia Thijssen – RKD
Hoogte: ca. 3 meter
Jaar: 2005 tot 2015 en vanaf oktober 2016
Materiaal: cortenstaal
Locatie: kruispunt Speelhuislaan en Terheijdenseweg.

“Waar spreek je af op het station?” Met deze gedachte ontwierp de kunstenaar deze lamp en plaatste de lamp in de ontvangsthal. Als mensen elkaar willen treffen op het station kunnen ze bijvoorbeeld zeggen: “Ik zie je onder de wolk”. In feite is het gewoon een lamp, maar door zijn grootte en het effect van de knipperde lampjes trekt het al snel ieders aandacht.
Deze ontmoetingswolk hangt in de stations van Rotterdam, Breda, Arnhem, Amsterdam Centraal, Den Haag en Utrecht Centraal.
Begin juni 2015 is de lamp uitgeschakeld. Al snel deed zich de ronde dat de lamp gedoofd zou zijn, omdat gespeculeerd werd dat het tot epileptische aanvallen zou kunnen leiden. “Onzin,” liet John Körmeling, de maker van het kunstwerk, vanuit de lichtstad Eindhoven weten. “Er is een paar weken geleden wel een mevrouw geweest die epilepsie had, en die zei dat mijn kunstwerk wellicht een aanval zou kunnen veroorzaken als ze er recht in zou blijven kijken. De rest is flauwekul”.
Volgens Bertwin van Rooyen van ViaBreda en bouwmanager Jo Mans was de aanpassing van de lichtschakeling de enige reden dat de lampjes uitgeschakeld zijn.
“Er is inderdaad een melding gedaan door iemand dat het geflikker mogelijk een aanval van epilepsie zou kunnen veroorzaken, maar niet meer dan dat. Dat heeft in ieder geval niets te maken met de tijdelijke uitschakeling.”
Körmeling: “Bovendien hebben we alles te uit en te na getest. Daarbij is niet gebleken dat de frequentie epilepsie aanvallen zou kunnen veroorzaken. Mocht dat wel zo zijn, alles kan aangepast worden, zowel qua intensiteit als frequentie.”
Aldus de BNdeStem.
Uiteindelijk besloot men met de inschakeling te wachten tot de opening van het nieuwe station op 8 september 2016, anderhalf jaar later dan de installatie. Sindsdien knipperen de honderden lampjes fier in 2 kleuren.

Naam: De Wolk
Omschrijving: lamp met honderden knipperende lampjes
Kunstenaar: John Körmeling – RKD
Jaar: 10 april 2015 / 8 september 2016
Locatie: NS-Station ontvangsthal Stationsweg N51 35.694 E4 46.895

Deze slideshow vereist JavaScript.

Het heeft twee jaar geduurd, maar eindelijk was het dan zover, het nieuwe kunstwerk op de kleine rotonde ter plaatse van de Wilhelminastraat, Ginnekenweg en Baronielaan werd 9 oktober onthuld onder belangstelling van enkele honderden toeschouwers. De presentatie van de feestelijke onthulling werd verzorgd door Nick Nielsen die bekend is van de Telekids Wonder School. Met een hoogwerker van de brandweer werd in het bakkie door de Bredase wethouder Boaz Adank en Coen Bastiaansen (voorzitter van de winkeliersvereniging Wilhelminastraat) het zeil verwijderd dat al een paar weken om de twee beelden was omwikkeld.
De beelden werden gedoopt met champagne. In plaats van de champagne te spuiten werd het wat onwennig over de beelden gegoten.
Er is hard gewerkt aan de financiering van het kunstwerk. Het geld is tot stand gekomen dankzij crowdfunding. Er is 75.000 euro verzameld door de initiatiefnemers bij onder meer het Mondriaan fonds, de gemeente Breda en ondernemers uit Oranje Zuid. De winkeliers van Oranje Zuid hebben samen met de gemeente Breda kunstenaar Tom Claassen uitgekozen om een ontwerp te maken vanwege zijn persoonlijke band met de stad Breda. Claassen staat bekend om zijn figuratieve beelden.
Het kunstwerk bestaat uit een 8,5 meter hoge antieke lantaarnpaal met twee stalen armen waaraan twee goudkleurige leeuwinnen hangen. De dieren symboliseren de koninginnen Beatrix en Maxima. De beelden moeten de grandeur van de Wilhelminastraat terugbrengen.
Je moet wel wat fantasie hebben om in de beelden leeuwen te zien, die ook nog eens de koninginnen voorstellen. ‘Goudklompjes’ zou een toepasselijke bijnaam kunnen zijn….

Deze schilderingen zijn aangebracht op de kopgevels van Van Musschenbroekstraat 1 en 2 en Stevenstraat 1 aan de zijde van de Liniestraat.
De schilderingen zijn aangebracht door de Belgische street artist DZIA die gespecialiseerd is in het schilderen van dieren. Zijn website biedt een mooi overzicht wat hij zoal geschilderd heeft.
Vroeger was dit gebied een polder waar veel vogels broedden. De drie vogels (zwaan, toekan en flamingo) verbeelden het creatieve, kleurrijke en diverse karakter van de wijk, met een kleine knipoog naar het verleden.
Bron Blind Walls Gallery

Kunstenaar: DZIA (B)
Project: Graphic Design Festival Breda
Nummer: 43
Hoogte: ca. 7 meter
Jaar: 8-11 september 2016
Locatie: Liniestraat

8 september werd het nieuwe Centraal Station in Breda feestelijk geopend. Het multifunctionele gebouw is eigenlijk veel meer dan een Centraal Station, want in het complex zijn ook appartementen en kantoren gehuisvest. In de kantoren is onder andere de Belastingdienst gehuisvest die onlangs verhuisde van de Gasthuisvelden naar de Stationslaan.
Ter plaatse van de fietsenstalling aan de Belcrumzijde is onder de overstek – zeg maar de vloer van het belastingkantoor –  een plafondschildering aangebracht. Alienachtige figuurtjes en teksten in plechtstatige stijl sieren het plafond in vrolijke kleuren. De schildering is in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf gemaakt door Derk Thijs uit Amsterdam.
Voorwaarde voor het kunstwerk was dat het de Staat zou representeren.  De kunstenaar vond zijn inspiratie in de Italiaanse stad Siena. Daar hangt in de raadzaal een 14de-eeuwse muurschildering met allegorische figuren die de 7 deugden representeren die nodig zijn voor goed bestuur. De teksten op plafondschildering zijn een vertaling van deze schildering. De zeven deugden zijn: rechtvaardigheid, gematigdheid, verstandigheid, grootmoedigheid, vrede, zielskracht en wijsheid. De ordening van de figuurtjes en de teksten is afgestemd op de lampen die al in het plafond zaten. De lampen zitten in de hoofden van de kleine figuurtjes en in de lichamen van de grote figuren, waardoor de figuren letterlijk verlichting brengen. Het onderwerp heeft een sterk inhoudelijke kant, maar door de vormgeving blijft het licht van aard.
In de schildering zijn veel losse teksten opgenomen rond de figuurtjes maar ook onderstaande gedichten:

Richt uw ogen om haar te aanschouwen, U die bestuurt, naar haar
die hier afgebeeld is. Rechtvaardigheid, gekroond vanwege haar excellentie, die
altijd aan ieder het verdiende doet toekomen. Kijk hoeveel goeds uit haar
voortkomt en  hoe lieflijk en vredig het leven is in de stad waar deze deugd,
die straalt als geen ander, gehandhaafd wordt. Zij beschermt en verdedigt degenen
die haar eren, en koestert en voedt hen. Vanuit haar licht wordt zowel
het goede beloond, als straf gegeven aan corruptie en verdorvenheid.

Waar rechtvaardigheid heerst,
brengt ze de vele zielen van de burgers tot een eenheid.
En zij zullen het gemeenschappelijk belang tot hun heer maken.
En hij – om goed te regeren – zal zijn ogen nooit van de stralende
verschijningen van de hem omringende deugden wenden.
En daarom worden hem belastingen, bijdragen en bestuur van steden geboden.
En – in vrede – zullen er goede werken van burgers volgen.
Nuttig, noodzakelijk en genoeglijk.

“IK GA VIA BREDA”, is de tekst die treinreizigers lezen als ze langs het voormalige CSM-terrein rijden. Sinds begin september 2016 kan het de treinreiziger niet meer ontgaan, dat ze via Breda reizen. De 24-jarige ruimtelijk ontwerpster Nina Lenting bedacht deze vier woorden, twaalf letters. De tekst is alleen zichtbaar/leesbaar vanuit de trein. De woorden zijn op verschillende hoogtes en afstanden van het spoor geplaatst in het braakliggend terrein en lijken daardoor een onsamenhangend geheel in de open vlakte. Zodra je vanuit de trein haaks op de letters kijkt vormen de woorden pas een zin, maar dan moet je dus wel op het goede moment kijken. Waar de ontwerpster waarschijnlijk niet bij stil heeft gestaan is dat de woorden vanuit een andere invalshoek de zin “GA IK VIA BREDA” maken. In dat geval ontbreekt het vraagteken, maar goedbeschouwd heeft de treinreiziger op dat moment niks meer te kiezen. Je MOET via Breda!
Ruimtelijk ontwerpster Nina Lenting (24) heeft dit 120 meter lange kunstwerk bedacht in opdracht van de gemeente. Zo lang er nog geen definitieve invulling is voor het terrein mag het er blijven staan.
Het ontwerp heeft een marketing boodschap richting het nieuwe station. 8 september vond de opening plaats van het vernieuwde station in Breda. De gehele verbouwing nam vier jaar in beslag.
Metaalbedrijf AMT in Etten-Leur heeft de letters vervaardigd. Twaalf letters van onbewerkt metaal en van verschillend formaat, tot vier meter hoogte. De letters zijn verlicht zodat ze ook in het donker leesbaar zijn.

Dit beeld staat in het wandelbos van het voormalig missiehuis St. Franciscus Xaverius van de Duitse congregatie Societas Verbi Divini, gebouwd in 1916-’17, in een paadje achter het huis om precies te zijn.
In de zeventiende eeuw had Margaretha Maria van Alacoque een aantal verschijningen, waarbij Jezus haar zijn Heilig Hart toont en haar een aantal beloftes deed voor degenen die het Heilig Hart in ere houden. Aan het eind van de negentiende eeuw bloeide de devotie voor Jezus Heilig Hart op. Het Hart van Jezus wordt in de kunst gewoonlijk afgebeeld als een geopende borstkas met daarin een bloedrood hart met een vlam. Het hart staat voor de persoon van Christus’ Leven en Lijden, terwijl de vlam de Liefde en Barmhartigheid representeert.
Heilig Hart beelden komen frequent voor in de katholieke streken. Andere heilighart beelden zijn te bewonderen in: Bavel, Belcrum, het Ginneken, Schorsmolenstraat en Prinsenbeek.

Omschrijving: Heilig Hartbeeld
Materiaal: steen
Jaar: 1930
Inscriptie op sokkel: “uw rijk / kome”
Sokkel: gemetselde sokkel
Locatie: Arnold Janssenlaan 46, Stichting Woonzorgcentra Zuiderhout

De Barones werd in 2015 – juli 2016 verbouwd om te ontpoppen tot een chique winkelcentrum. Dit beeld is in 2015 weggehaald vanwege deze verbouwing. Na de verbouwing is het beeld niet meer terug gekomen.

Omschrijving: beeld van man
Hoogte: 1,8 meter (levensgroot)
Jaar: van 1997 tot 2015
Materiaal: brons
Locatie: De Barones winkelcentrum 1e verdieping N51 35.259 E4 46.453