Kunst in Breda

De opdracht voor het kunstwerk was al in 1963 gegeven en het eerste ontwerp werd meteen afgekeurd. Architect De Jong was van oordeel dat de vleugels niet ver genoeg uit elkaar stonden. De kunstenaar was tijdens een strandwandeling geïnspireerd door de opvliegende meeuwen. Hij spande tal van draden over het schoolplein en op de plek waar de draden elkaar kruisten moest de fundering gemaakt worden.
De opvliegende meeuw op het schoolplein symboliseert de opgroeiende jeugd, die ondanks belemmeringen een weg zoekt naar de toekomst. De geknikte, gebroken, vleugel roept de gedachte op dat de school bestemd is voor ieder kind in elke situatie.
Kees Keijzer maakte de meeuw in het kader van de 1 procent regeling, bij de nieuwbouw van de school. De beschikbare 3925 gulden was niet voldoende, maar het schoolbestuur vond het de moeite waard om het ontbrekende bedrag bij te passen.

Naam: Meeuw
Omschrijving: beeld van vogel/meeuw
Kunstenaar: Cornelis L.J. (Kees) Keijzer – RKD
Jaar: 1966
Materiaal: staal
Locatie: Basisschool De Liniedoorn Baliëndijk 78

Te lezen in het weekblad van februari 2014:
“Marieke rekent erop. Marieke vraagt zich de laatste tijd af, wat dat toch is in haar Ginneken met al die cijfers? Ze snapt er eigenlijk niet zo veel van. Nou hoor ik u denken, ‘zo slim hoeft een varken ook niet te zijn’, maar dan vergis je je ons Marieke. Het is juist uitgerekend Marieke die haar rekenkundige diploma op de ‘Big Pig University’ heeft behaald. (Jawel, weer zo’n verrassende onthulling van haar). Zij is tevens de enige die ooit zover heeft doorgemodderd in varkensland. Dat diploma is wel een ‘Bul’ van een groot papier, maar toch het heeft wel degelijk waarde. Met deze bijzonderheid heeft ze ook menigeen geïnspireerd tot het schrijven van liederen en zelfs tot het maken van een welverdiende beeltenis van haar in het Ginneken. Ze is dan ook met recht trots op haar locatie, die neerkijkt op dat ‘grote Kielegat’. Het blijft tenslotte ook maar een echt ‘gat’! En daarom staat ze met veel plezier en genoegen in de ‘Heerlijkheid Ginneken’. Marieke rekent op de Ginnekense bevolking, jong en oud, om met al die cijfers eens even goed te ontcijferen en in de goede volgorde te zetten”.
Bij de aftrap van het carnaval zal Marieke door Meneer de Baron gewassen worden.
Het beeld symboliseert de grenspaal tussen het Ginneken en Breda. Het varken zet zich schrap omdat het ’t Ginneken niet uit wil.

Naam: varkentje
Omschrijving: beeld van varkentje
Kunstenaar: Henk Groenhuis – RKD
Hoogte: ca. 45 cm
Hoogte incl. sokkel: 1,6 meter
Inscriptie: “t Ginneken vergitte nie”
Jaar: 1978
Materiaal: brons
Locatie: Ginnekenweg 165

Het beeld is gemaakt in opdracht van de gemeente. De bedoeling van de maakster is dat kinderen al spelend het 77 centimeter hoge zwijntje gaan ontdekken, maar het beeld staat bijna het gehele jaar verdekt tussen de stoelen van tafels van het terras van het Grieks restaurant waardoor je het beeld makkelijk over het hoofd ziet en kinderen er nauwelijks op spelen.
Het hangbuikzwijntje kreeg eind 2021 een tijdelijk tuintje. Dat gaf hem rondom de ruimte. Hij was even niet meer verstopt tussen de stoelen en tafels van het terras. Zie ook Beeldschoon Breda.

Naam: Hangbuikzwijn
Omschrijving: beeld van hangbuikzwijn
Kunstenares: Julia van Verschuer – RKD
Hoogte: 77 centimeter
Jaar: 1974
Materiaal: brons
Locatie: t.o. Veemarktstraat 2A

Eenzaam en op grote hoogte waakt deze arend over de binnenstad. De arend is geplaatst op een schoorsteen gelijkend muurtje van de trapgevel. Voor de poten zien we een afbeelding van het gemeentewapen van Breda.
Op de noordoosthoek van de Havermarkt staat het 16de-eeuwse huis De Arend. Belangrijke huizen op markante plaatsen, zoals op straathoeken, kregen vaak een naam om ze te kunnen onderscheiden. Deze huisnamen waren eenvoudig, ook iemand die niet kon lezen of schrijven moest het symbool kunnen begrijpen.
Breda werd twee keer getroffen door een stadsbrand, in 1490 en in 1534. Hierbij werden grote delen van de uit houten huizen bestaande stad verwoest. Daarom ging men meer en meer huizen van steen bouwen, soms zelfs op bevel van de bestuurders.
Door de eeuwen heen is in veel gevallen de kern van de middeleeuwse huizen blijven staan maar zijn de voorgevels vaak vervangen. De voorgevel was immers het gezicht van het gebouw. De forse trapgevel van De Arend is als oorspronkelijke voorgevel wonderwel gespaard gebleven. In de negentiende eeuw is de gevel ‘gemoderniseerd’ door de plaatsing van een kroonlijst en pleisterwerk.
De karakteristieke trapgevel van De Arend is zelfs vereeuwigd als schaalmodel nummer 77 in de beroemde collectie Delftsblauwe jeneverflesjes van de KLM. De adelaar is bij de restauratie van 1962 op de trapgevel geplaatst.

Omschrijving: beeld van arend met gemeentewapen van Breda
Hoogte: ca. 60 cm
Materiaal: steen
Montagehoogte: ca. 12 meter
Status: Rijksmonument 10293
Locatie: Reigerstraat 32 N51 35.361 E4 46.470

Het kunstwerk valt op door zijn contrast tussen klassieke vormen en soliede uitstraling. Het kunstwerk bevat vier witte marmeren staanders met een ‘kroon’ van vierkante zinken ringen. In het midden ligt tussen de staanders een hoekige rode marmeren (Rouge Royal) gesteente. De naam “Te doen alsof het niet zo is” is niet zichtbaar bij het kunstwerk, maar als je de naam weet zet het ongetwijfeld aan om er over na te denken.

Naam: Te doen alsof het niet zo is
Omschrijving: abstract
Kunstenaar: Vroom de, Melanie –RKD
Afm.: 1,1 x 1,1 x 1,3 meter
Jaar: 1990
Materiaal: marmer, staal en zink
Locaties:
– ? van 1990 tot juli 2025
– Park aan Boeimeerlaan vanaf juli 2025

Het verhaal:
Het beeld bevindt zich boven de ingang van de Luchtmachttoren op het militair terrein van de Koninklijke Luchtmacht. Het 70 meter hoge gebouw is in 20xx(?) betrokken door de Koninklijke Luchtmacht. In 19xx(?) is het gebouw gebouwd en bewoond door BAM.
Het beeld toont grote overeenkomsten met Pools Monument in het Wilhelminapark. Dit beeld heeft echter maar 1 adelaar.
De adelaar staat ook op het embleem van de Koninklijke Luchtmacht.

Omschrijving: beeld van adelaar op wereldbol
Hoogte: ca. 1 meter
Materiaal: brons
Locatie: Luchtmachtplein 1, luchtmacht toren N51 36.440 E4 43.356

Dit is het eerste kunstwerk dat geplaatst is in de Haagse Beemden. Van oudsher heette dit gebied Hazenberg, een verhoging in het landschap waar dieren naar uitweken als de omringende graslanden (beemden) onder water stonden. De hoge ligging van het gebied is ook aan de huidige bebouwing nog goed te zien. Tot de start van de bebouwing in de Haagse Beemden vervulde het gebied hoofdzakelijk als agrarisch gebied. De kolgans was een van de dieren die zich regelmatig liet zien in dit uitgebreide gebied van akkers en weidevelden. Kolgans was een geschenk van bouwonderneming Wilma, die op 10 mei 1977 begonnen was met de bouw van de eerste huizen. Toen de eerste 123 woningen en 51 appartementen gereed waren is in 1979 dit beeldje gemaakt. Het werd door directeur Teuwen van bouwonderneming Wilma in het bijzijn van wethouder Hans van Dun aan Breda aangeboden.
Vanwege de monochrome kleur van het bronzen beeld is het ras van de gans niet goed te onderscheiden. Een kolgans is een van de circa 20 ganzensoorten. Qua uiterlijk doet de kolgans sterk denken aan de grauwe gans, maar hij is iets kleiner. De kolgans heeft overwegend bruine veren. Opvallend is zijn kol: een grote witte vlek rond zijn snavel. Volwassen kolganzen hebben zwarte, onregelmatig gevormde strepen op de borst.

Omschrijving: beeld van kolgans
Kunstenaar: Henk Groenhuis – RKD
Hoogte: ca. 60 cm (levensgroot)
Jaar: 1978
Materiaal: brons
Sokkel: beton, hoogte 1,1 meter
Locatie: Kruising Laagbos en Spank

Geen verdere gegevens bekend.
Indien u meer gegevens heeft kunt u dit zenden naar info@kunstinbreda.nl

Omschrijving: beeld van zwaan
Kunstenaar: ?
Hoogte: ca. 80 cm
Materiaal: brons
Locatie: Kesterenlaan

De flamingo’s zijn gemaakt van geoxideerd brons en natuurstenen uit de Zwarte Zee.

Naam: Flamingo’s
Omschrijving: 5 flamingo’s
Kunstenaar: Bronislaw Chromy (Polen) – RKD
Hoogte: ca. 1,9 meter
Jaar: 1997
Materiaal: steen en brons
Locatie: Engelse tuin Kasteel Bouvigne

Het steigerende Bokje van Hein Koreman kan weer door iedereen worden bewonderd. Wethouder Bob Bergkamp onthulde op 2 november 2012 zijn definitieve plek in de Willem Merkxtuin.
Het beeldje, dat in 1957 werd onthuld op het dr. Ariënsplein op de Heuvel, is in de loop der tijd een paar keer verhuisd. Vaak omdat het ten prooi viel aan vandalen. Zo werd het twintig jaar na de onthulling vernield en kwam het terecht bij een kaasboerderij in Hulten. De gemeente Gilze-Rijen had het beeld opgenomen in een beeldenroute. Het heeft daar 15 jaar gestaan. In 1999 kreeg de Heuvel, die toen vijftig jaar bestond, het beeldje terug nadat in 1997 Koreman het had gerestaureerd en het in een loods zette. Het kwam niet terug naar het Ariënsplein, maar op een meer beschut plekje: in de tuin van steunpunt Maria Mediatrix op de Heuvel. Hein Koreman overleed in juli 2012 op 90-jarige leeftijd.
Andere bekende beelden van Hein Koreman in Breda zijn het Barmhartige Samaritaan, Betaaltafel, Bloemenmeisje, Danseresjes, Emu, Kringloop, Ree, Schrijvertje, De Trek.

Omschrijving: bokje
Kunstenaar: Hein Koreman – RKD
Hoogte: ca. 1,2 m
Jaar: 1957
Materiaal: brons
Locatie: Willem Merkxtuin