Figuratief beeld van twee vogels. Bij dit beeld heeft de kunstenaar het begrip figuratief wel heel ruim genomen. Het is bijna abstract. Aan fantasie geen gebrek! De kunstenaar komt uit Breda en volgde de Academie voor Beeldende Kunsten St Joost (Breda). Hij leerde het vak van beeldhouwer vooral in de praktijk. Gedurende vijf jaar was hij werkzaam op het atelier van Hein Koreman
Naam: Vogels Omschrijving: figuratief beeld van vogels Kunstenaar: Charles Lous – RKD Hoogte: 75 cm Materiaal: composiet van steen, cement, zand en kunststof Locatie: binnenhof nabij Van Spiegelstraat 103
De Bredase kunstenaar Frans van Lint kijkt met gemengde gevoelens terug op zijn kunstwerk. Hij maakte het beeld in zijn jonge jaren, nog vrijwel zonder enige ervaring op dit gebied. “Ik vind het beeld jeugdzonde, want ik had nog totaal geen inzicht in het maken van beelden. Als student van de kunstacademie St. Joost was ik bezig met bestuderen van reptielen en amfibieën. Ik kreeg toen een opdracht voor een kunstwerk voor het 12-jarig bestaan van bejaardenhuis Vredenbergh”. De kameleon heeft geen symbolische betekenis, het beeld is gewoon het resultaat van de studie van Van Lint op dat moment. Oorspronkelijk stond het beest op een dikke boomtak met zijn poten stevig er omheen geklemd hield hij zich in evenwicht. Het beeld staat nu op het binnenterrein van het verzorgingstehuis.
Naam: Kameleon Omschrijving: beeld van kameleon Kunstenaar: Frans van Lint – RKD Jaar: 1972 Locatie: Vredenbergh, Lovensdijkstraat 7
Bij de bouw van het Diaconessenziekenhuis ontwierp de Amsterdamse architect Dig Isha ook een betonnen vogel. Hij koos voor een duif, symbool van de Diaconessenhuizen in Nederland. De bekisting voor het kunstwerk werd ter plekke gemaakt en de duif kreeg in 1959 een plek, hoog op een eveneens betonnen voet bij de hoofdingang. De bronzen olijftak in zijn bek was binnen een week gestolen en er is er nooit meer een terug geplaatst. Bij het samengaan van het Laurensziekenhuis en het Diaconessenhuis was naast de nieuwbouw ook een renovatie noodzakelijk van de bestaande huisvesting. In 1993 verhuisde het symbool van de Diaconessen naar een binnentuin nabij de ingang voor eerste hulp. Om het beeld een ander gezicht te geven werd de Amsterdamse kunstenaar Jan Verburg ingeschakeld. Bij de inrichting van het vernieuwde ziekenhuis had Verburg al diverse muurschilderingen voor zijn rekening genomen: op de polikliniek orthopedie, in het noodtrappenhuis bij de derde verdieping en op de buitenmuur van het ketelhuis. Verburg besloot het grijze matte betonbeeld te schilderen in blauw met witte wolkjes. Hij liet zich daarbij inspireren door de Belgische surrealistische kunstschilder René Magritten, die in een van zijn werken een vergelijkbare duif afbeeldde. Bij het ziekenhuis aan de Langedijk stond het beeld op het binnenterrein bij het ketelhuis achter het ziekenhuis. Het stond daardoor totaal uit het gezichtsveld, niet alleen voor bezoekers maar ook voor ziekenhuispersoneel. Op 29-11-2019 heeft het gebouw aan de Langedijk zijn functie als ziekenhuis verloren en zijn de patiënten verhuisd naar het nieuwe ziekenhuis aan de Molengracht. Begin oktober 2022 is het beeld verhuisd naar de Molengracht nadat het was opgeknapt en het een nieuwe olijftak heeft gekregen. Opvallend detail daarbij is dat de wolkjes beschildering is verplaats naar de andere zijde. De tekst die op de sokkel staat en voorheen niet leesbaar was vanwege de klimop, staat nu op de achterzijde. Net als bij de Langedijk is het ook nu weer geplaatst bij de personeelsingang aan de achterzijde. Op de (nu) onbeschilderde achterzijde staat de Bijbeltekst: “GELOOFD ZIJ DE GOD EN VADER VAN ONZE HEER JEZUS CHRISTUS, DE VADER DER BARMHARTIGHEDEN EN DE GOD ALLER VERTROOSTING 2COR 1:3”
Omschrijving: beeld van duif Architect: Dig Isha Hoogte: ca. 1,7 meter Jaar: 25-6-1957 Materiaal: beton, hoogte ca. 1,3 meter Locaties: – Langedijk Ziekenhuis, Diaconessenweg tot oktober 2022 – Amphia Ziekenhuis, Molengracht 21 vanaf oktober 2022
De haan staat in het voorterrein van De Nassau Scholengemeenschap aan de straatzijde. De haan symbolisch het waken (door de school) over de leerlingen en waakzaam zijn op ontwikkelingen in het onderwijsvakgebied. Vanwege zijn locatie wil de haan nog wel eens het slachtoffer zijn van stunts ten tijde van de eindexamens. De naam van de kunstenares wordt ook als Hank Hans geschreven.
De Nassau Scholengemeenschap aan de Paul Krügerlaan heeft een beeld van een Haan op het schoolplein staan, zie hierboven. De haan symbolisch het “waken” (door de school) over de leerlingen en waakzaam zijn op ontwikkelingen in het onderwijsvakgebied. De Nassau school aan de De La Reijweg, die 500 meter verderop staat, heeft sinds mei 2019 een beeld van een keuken op het schoolplein. Op het bordje op de sokkel is vermeld “ontwaakt”. Daarmee is er een duidelijke relatie tussen de beelden van beide Nassau scholen, maar qua vormgeving/ontwerp van de beelden zijn er weinig overeenkomsten. Het kunstwerk werd op 30 mei 2019 onthuld door wethouder Marianne de Bie in het bijzijn van onder andere rector Ron Speentjens en de kunstenaar zelf. De kunstenaar hield een toespraak met een symboliserende superlatieve beeldspraak. “Zo bestaat de hoge sokkel niet een stapel schoolboeken, maar juiste uit de leegte tussen de bladeren in. Boeken zijn al onstoffelijk vanwege de inhoud, maar tegelijk ook materie. Het kuiken zelf staat voor de jeugd en is vooral een reactie op het standbeeld De Haan op de andere locatie”. De kunstenaar wil het kuiken laten ontwaken en juist de leerling centraal stellen.
Naam: Ontwakend Kuiken Omschrijving: figuratief beeld van kuiken Kunstenaar: Tom Claassen – RKD Hoogte: ca. 85 cm Jaar: 30 mei 2019 Materiaal: staal Onderschrift op sokkel: “ONTWAAKT” Sokkel: beton, hoogte ca. 1,6 meter Locatie: De La Reijweg 136 De Nassau ScholengemeenschapN51 34.893 E4 47.490
Voor de maker is het een eland. Voor anderen een hond of wat dan ook. Het is vooral een Tom Claassen-dier. Opvallend aan zijn werk is de maatvoering. De kleine kunstenaar creëert reuzen. Maar die reusachtige wezens, meestal dieren, zijn toch ook weer klein van stuk. Het zijn gedrongen figuren die sterk zijn uitvergroot, zonder duidelijke details als ogen, haren of nagels, maar wel met zichtbare gietnaden. Om te laten zien hoe en uit welk materiaal hij zijn beelden maakt, werkt hij die niet weg, maar gebruikt ze bewust als vormelement. Claassens figuren hebben iets karikaturaals. Het zijn verstilde enigszins amorfe verschijningen die zeer aanwezig staan te zijn. Direct herkenbaar als een Tom Claassen. Met andere woorden: deze kunstenaar plaatst eigenlijk ‘zichzelf’ te midden van de bewoners. Door de kinderen in de wijk wordt het beeld omarmd als hun vriendje “Goja”. Aanvankelijk speelden kinderen nog wel eens met de eland, maar in het tijdperk van iPads is dat aanzienlijk minder geworden. Het kunstwerk is in opdracht van de gemeente gemaakt. Het dier is in samenwerking met de bewoners van de wijk gekozen. Het werd onthuld door wethouder Gielen samen met 3 leden van de Stichting Wijkbelang Heuvel. Een vergelijkbaar beeld, maar dan met hangende oren, is te zijn in Den Bosch bij het Noordbrabants Museum. Vanwege zijn hangende oren is het echter een hond.
Naam: De Eland of ‘Goja’ Omschrijving: figuratief beeld van eland Kunstenaar: Tom Claassen – RKD Afmeting (hxbxd): 165 x 130 x 160 cm Jaar: 9 juli 1999 Materiaal: brons Locatie: t.o. Thorbeckeplein 47
Op zondag 20 september 1981 dook er in de Mark in het Bredase stadsdeel Ginneken een zeehondje op. Volgens deskundigen was het uniek dat een zeehond zo ver landinwaarts zwemt. Het zeehondje is via de Volkeraksluizen naar de sluizen van Dintelsas gezwommen en de Mark stroomopwaarts gevolgd. Ze kreeg de naam Moby Dick. Moby Dick vond in het Ginneken een stekkie op een bootje dat langs de kant lag. Vanuit daar ging zij regelmatig op jacht om in haar dagelijks onderhoud te voorzien. Breda reageerde vertederd op haar verschijning. Volgens Lenie ’t Hart van zeehondencrèche in Pieterburen had het dier rust nodig en dat kon niet gegeven worden in het hartje van Breda. Dus werd Moby onder grote belangstelling uiteindelijk gevangen. Zij kwam nog diezelfde dag aan in zeehondencrèche Pieterburen en werd de volgende dag weer teruggezet in de natuur. Dat was meteen ook het laatste moment dat iemand haar gezien heeft. De Ginnekense slager Piet van de Broek werd door de Studiegroep Ginneken benaderd voor een blijvend aandenken. Gedurende een half oriënteerde hij zich op de anatomie van de zeehond en op de samenstelling van een geschikt betonmengsel. De slager nam vervolgens het ontwerp voor zijn rekening. De fundering en de sokkel van koperslakkeien zijn ontworpen door de Ginnekense architect Wilfried Bunnik. Op 26 oktober 1984 werd Moby Dick met veel feestvertoon onthuld door Lenie ’t Hart ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van de gemeenschap Ginneken. Het is een geschenk van de Studiegroep Ginneken aan de gemeenschap en zoals de maker zei, opgedragen aan de harde werkers in het Ginneken wier namen nooit genoemd worden.
Naam: Moby-Dick Omschrijving: beeld van liggend zeehondje Kunstenaar: Piet van den Broek – RKD Afm.: ca. 40 x 60 x 120 cm Jaar: 26-11-1984 Materiaal: kunststofbeton Locatie: t.o. Koningin Emmalaan 31
De opdracht voor het kunstwerk was al in 1963 gegeven en het eerste ontwerp werd meteen afgekeurd. Architect De Jong was van oordeel dat de vleugels niet ver genoeg uit elkaar stonden. De kunstenaar was tijdens een strandwandeling geïnspireerd door de opvliegende meeuwen. Hij spande tal van draden over het schoolplein en op de plek waar de draden elkaar kruisten moest de fundering gemaakt worden. De opvliegende meeuw op het schoolplein symboliseert de opgroeiende jeugd, die ondanks belemmeringen een weg zoekt naar de toekomst. De geknikte, gebroken, vleugel roept de gedachte op dat de school bestemd is voor ieder kind in elke situatie. Kees Keijzer maakte de meeuw in het kader van de 1 procent regeling, bij de nieuwbouw van de school. De beschikbare 3925 gulden was niet voldoende, maar het schoolbestuur vond het de moeite waard om het ontbrekende bedrag bij te passen.
Te lezen in het weekblad van februari 2014: “Marieke rekent erop. Marieke vraagt zich de laatste tijd af, wat dat toch is in haar Ginneken met al die cijfers? Ze snapt er eigenlijk niet zo veel van. Nou hoor ik u denken, ‘zo slim hoeft een varken ook niet te zijn’, maar dan vergis je je ons Marieke. Het is juist uitgerekend Marieke die haar rekenkundige diploma op de ‘Big Pig University’ heeft behaald. (Jawel, weer zo’n verrassende onthulling van haar). Zij is tevens de enige die ooit zover heeft doorgemodderd in varkensland. Dat diploma is wel een ‘Bul’ van een groot papier, maar toch het heeft wel degelijk waarde. Met deze bijzonderheid heeft ze ook menigeen geïnspireerd tot het schrijven van liederen en zelfs tot het maken van een welverdiende beeltenis van haar in het Ginneken. Ze is dan ook met recht trots op haar locatie, die neerkijkt op dat ‘grote Kielegat’. Het blijft tenslotte ook maar een echt ‘gat’! En daarom staat ze met veel plezier en genoegen in de ‘Heerlijkheid Ginneken’. Marieke rekent op de Ginnekense bevolking, jong en oud, om met al die cijfers eens even goed te ontcijferen en in de goede volgorde te zetten”. Bij de aftrap van het carnaval zal Marieke door Meneer de Baron gewassen worden. Het beeld symboliseert de grenspaal tussen het Ginneken en Breda. Het varken zet zich schrap omdat het ’t Ginneken niet uit wil.
Naam: varkentje Omschrijving: beeld van varkentje Kunstenaar: Henk Groenhuis – RKD Hoogte: ca. 45 cm Hoogte incl. sokkel: 1,6 meter Inscriptie: “t Ginneken vergitte nie” Jaar: 1978 Materiaal: brons Locatie: Ginnekenweg 165
Het beeld is gemaakt in opdracht van de gemeente. De bedoeling van de maakster is dat kinderen al spelend het 77 centimeter hoge zwijntje gaan ontdekken, maar het beeld staat bijna het gehele jaar verdekt tussen de stoelen van tafels van het terras van het Grieks restaurant waardoor je het beeld makkelijk over het hoofd ziet en kinderen er nauwelijks op spelen. Het hangbuikzwijntje kreeg eind 2021 een tijdelijk tuintje. Dat gaf hem rondom de ruimte. Hij was even niet meer verstopt tussen de stoelen en tafels van het terras. Zie ook Beeldschoon Breda.
Naam: Hangbuikzwijn Omschrijving: beeld van hangbuikzwijn Kunstenares: Julia van Verschuer – RKD Hoogte: 77 centimeter Jaar: 1974 Materiaal: brons Locatie: t.o. Veemarktstraat 2A
Kunst in Breda 